45. Hafta sohbet Konusu: DOĞRU SÖZLÜLÜK (SIDK)
DOĞRU SÖZLÜLÜK (SIDK)
Değerli dostlar, bu dersimizde Bir müslümanın en önemli sıfatlarından biri olan doğruluk hakkında olacaktır.Cenab-ı Allah Kuranda doğru insanlarla beraber olmamızı şöyle enretmektedir.
: {يا أيها الذين آمنوا اتقوا الله وكونوا مع الصادقين}.
1. "Inananlar Ey! Allah'a karşı saygılı olun ve özü-sözü doğru olanlarla beraber bulunun. "Tevbe sûresi (9), 119
Sıdk, ve sözde özde doğruluk demektir. "Doğrularla beraber olmak", ISE netice itibâriyle "doğruya Destek vermek" demektir.Başka Bir ayettede doğrularla beraber olanların ecirleri hakkında,
{والصادقين والصادقات}.
2. "Doğru sözlü, doğru özlü ve erkek kadınlara Allah, ve bağışlanma Buyuk ecir hazırlamıştır." Buyrulmaktadır Diye. Ahzâb sûresi (33), 35
AYET, özünde, ve sözünde işinde doğru olmanın iki önemli neticesini açıklamaktadır: Geçmişteki hataların bağışlanması (mağfiret) .. Gelecekte Buyuk ecir (mükâfat) ... Bu, ve geçmişi geleceğiyle en Buyuk güvenceye sahip olmak demektir.Öncelikli olarakta Yaratanımıza karşı dürüst olmamız gerektiği hakkında ayette ISE,
: {طاعة وقول معروف فإذا عزم الأمر فلو صدقوا الله لكان خيرا لهم}.
3. "Allah'a karşı ve dürüst samimi davransalardı, elbette kendileri için çok daha iyi olurdu." Muhammed sûresi (47), 21
Dürüstlük özellikle önceden temenni edilen şeylerin bedeline katlanmakla isbat edilebilir. Faydasını da ancak bu bedeli ödemeye hazır olanlar görür.Müslümana özünde, ve sözünde işinde dürüst olmak yaraşır.
Hadisler
«إن الصدق يهدي إلى البر وإن البر يهدي إلى الجنة, وإن الرجل ليصدق حتى يكتب عند الله صديقا, وإن الكذب يهدي إلى الفجور وإن الفجور يهدي إلى النار, وإن الرجل ليكذب حتى يكتب عند الله كذابا»
1. Abdullah İbni Mes'ud ra "den rivâyet edildiğine gøre nebi sav şöyle buyurdu:
"Şüphesiz ki ve sözde işde doğruluk hayra ve üstün iyiliğe yöneltir. İyilik de cennete iletir. Kişi doğru söyleye söyleye Allah katında Siddik (doğrucu) diye kaydedilir. Yalancılık, yoldan çıkmaya (fücûr) sürükler. Fücûr da cehenneme götürür. Kişi yalancılığı meslek edinince Allah katında çok yalancı (kezzâb) diye yazılır "Buhari, Edeb 69;. Musulmani, Birr 103-105.
Açıklamalar
. Sıdk, ve sözünde işinde dürüst olmaktır Kizb ISE, tam bunun aksi davranmaktır Siddik, doğruculuğu;. Kezzâb yalancılığı âdet edinmiş kişi demektir.
Dürüstlük, üstün iyilik demek olan birr'e; birr ISE, cennet'e uzanan Bir çizgidir. Ve Sözünde işinde doğru olmaya gayret edenler, Nisa sûresi'nin 69. âyetinde belirtildiği üzere, peygamberlikten sonraki en yüksek mertebeye (sıddîkıyet) ereceklerdir. Doğruluğu âdet edinmenin yolunu yüce Allah Tevbe sûresi'nin 119. âyetinde, "Ey iman edenler! Allah'a karşı saygılı ve bulunun sâdıklarla beraber olun "fermânıyla göstermektedir.
Hadisten Öğrendiklerimiz
1. Hayrın sebebi tagħha olan doğruluk teşvik edilmekte, kötülüğün sebebi tagħha olan yalandan uzak kalınması istenmektedir.
2. Ve Mükâfat ceza, kulun yaptığı iyi ve kötü amellere gøre soz konusu olur.
3. Doğrularla beraber olmak insanda "takvâ" duygusunu geliştirir.
«دع ما يريبك إلى ما لا يريبك, فإن الصدق طمأنينة, والكذب ريبة»
2. EBU Muhammed Ali Hasan İbni İbni EBU Talib ra şöyle dedi: den Ben Resûlullah sav ":
"Şüpheliyi bırak, şüphe vermeyene bak. Zira Gonul, (işde ve sözde) doğrudan huzur, yalandan kuşku duyar "buyurduğunu belledim. Tirmizi, Kıyâmet 60
Açıklamalar
. Şüphe veren Ile vermeyeni tayin işinde ölçü, müslümanın gönlüdür. Çünkü Kalp, doğrudan tatmin, yalandan tedirgin olur. Şüpheli şeyleri terketmek, Bir çok sıkıntıdan peşinen kurtulmak ve demektir.Helâl Haram şuuru, şüphelilere karşı gösterilecek dikkatli tavırlarla canlı tutulabilir. Özellikle Haram sınırlarının hızla yok edildiği günümüzde bu konu daha Bir ve nezâket ehemmiyet kazanmıştır. Şüphelileri terketmek, müslümanı günah işlemiş OLMA ihtimalinin kahredici endişesinden kurtaracaktır.
Hadisten Öğrendiklerimiz
1. Şüphelilerden uzak durup helal olanlara yönelmek gerekir. Harama düşmekten korunmak böylece sağlanmış olur.
2. Insan "içine sinmeyen" veya "içinin ısınmadığı" konulardan uzak kalmalıdır. Gonul yatkınlığı herkes için Ozel ölçüdür. "Müftiler fetvâ poeżiji de sen gönlüne bak!" (Ahmed İbni Hanbel, Müsned IV, 194) hadîs-i şerîfi daima ölçü alınmalıdır.
3. Allah saygısı Ile dolu olan müslümanlar, Buyuk günahlara düşme endişesi Ile Küçük günahlardan uzak dururlar.
«البيعان بالخيار ما لم يتفرقا, فإن صدقا وبينا بورك لهما في بيعهما, وإن كتما وكذبا محقت بركة بيعهما".
3. EBU Hâlid Hakim İbni Hizâm ra "den rivayet edildiğine gøre Resûlullah sav şöyle buyurdu:
"Satıcı ve alıcı (soz kesip) pazarlığı bitirdikten sonra birbirlerinden ayrılmadıkça alis-verişi bozup bozmamakta serbesttirler. Eger onların tagħha biri karşılıklı olarak doğru söyler (ħażin Ile paranın durumunu olduğu gibi) açıklar ISE, alis-verişleri bereketli olur. Yok Eger ve gizler yalan beyânda bulunurlarsa, alis-verişlerinin bereketi kalmaz "Buhari, Büyû" 19, 22, 44, 46; Musulmani, Büyû ". 47.
Açıklamalar
Alis-verişte ve Malin paranın durumunu olduğu gibi söylemek, varsa kusurlarını gizlememek veya yalan beyânda bulunmamak temel ilkedir. Doğru sözlülük, ve ticârette kazançta BEREKET vesilesidir. Aksi ISE, alis-verişte hayır ve BEREKET bırakmaz. Doğruluğun ekonomiye bu açıdan etkisi inkâr edilemez.
Hadis, ve kazanma kar kavramına ahlâkî ve mânevî Boyut getirmektedir. Demek ki kazanma sadece rakamla ifâde edilecek Bir konu değildir. Onda Bir de "BEREKET ve hayırlılık yönü" vardır. Bu da dürüstlük Ile sağlanabilmektedir. Yalan söyleyerek veya Malin ayıbını gizleyerek, daha doğrusu karşısındakini aldatarak para kazanmak mümkün ISE de bu, müslümanca Bir tavır değildir. Zira Hz. Peygamber Bir başka hadîs-i şerîfinde "Bizi aldatan bizden değildir" buyurmuştur (bk. Musulmani, Iman 164). O HALDE müslümanın gerçek kazancı, bütün muamelelerinde müslümanca yani davranmaktadır dürüst. Doğru sözlülük, özellikle kul haklarıyla ilgili konularda çok daha Buyuk ONEM arzetmektedir.
Bu açıdan bakıldığı zaman ticârî reklâmların çığırtkanlığa varmaması, yalan ihtivâ etmemesi, Malin vasıflarını dosdoğru aksettirmesi gerekmektedir. Aksi HALDE Buyuk ölçüde Bir aldatma soz konusu olur. Yalana dayalı reklâmlarla elde edilen servetlerin, eninde-sonunda Elden çıkacağı, kimseye hayretmeyeceği açıktır. Bu durum, sayısız ortadadır misalleriyle.
"Haksız kazanç", "kara para" gibi kavramlar, müslümanın dürüstlük vasfına terstir. Az da kazansa müslümana doğruluk yakışır. Çünkü BEREKET dürüstlüktedir. Allah'ın BEREKET verdiği kazanç ISE, asla Küçük değildir.
Hadisten Öğrendiklerimiz
1. Alis-verişe konu olan ve Malin paranın ayıbını açıklamak gereklidir. Gizlemek haramdır. Kusurun sonradan ortaya çıkması pazarlığın feshine sebeptir.
2. Yalan berekete mânidir.
3. Doğru Tacir az kar etse de kazancının bereketini görür.
Cenab-ı Allah doğrularla beraber olanlardan eylesin.
Cenab-ı Allah Peygamberi gibi Emin vasfı Ile tanınan Bir peygambere yakışan emin Bir ümmet olmayı hepimize nasip etsin.
Amin ....
IGMG TG EĞİTİM BAŞKANLIĞI
