44. Hafta Sohbet Konusu: İsraf-Tasarruf

5. November 2009 von mkaraoglu

(31 Ekim Dunya Tasarruf Günü)

İsraf-TA sarruf

31 Ekim Dunya Tasarruf Günü olduğundan Bu haftaki dersimiz de israf etmemek ve tasarruflu olmak hakkında olacaktır. Şunu dersimizin başında hemen söylemeliyizki, Islam dininin öngördüğü Hayat biçiminde aşırı tüketime yani israfa yer verilmez. Cenab-i Alah Kuran-I Kerimde

يابني آدم خذوا زينتكم عند كل مسجد وكلوا واشربوا ولا تسرفوا إنه لا يحب المسرفين

"Ey Adem oğulları! Njena mescide gidişinizde ziynetli elbiselerinizi giyin; yeyin için. Fakat israf etmeyin. Çünkü Allah israf edenleri sevmez. "(Araf 7, 31)

وآت ذا القربى حقه والمسكين وابن السبيل ولا تبذر تبذيرا (26 إن المبذرين كانوا إخوان الشياطين وكان الشيطان لربه كفورا (27

"Bir de akrabaya, yoksula, yolcuya hakkını ver. Gereksiz yere de saçıp savurma. Zira böylesine saçıp savuranlar şeytanların dostlarıdırlar. Şeytan ise Rabbine karşı Čok nankördür .. "(İsra; 26-27)

Diye buyurmaktadır.Bu ayetler yemek-içmek, güzel şeyleri kullanmak, akrabaya, yoksula ve yolda kalmışa, ihtiyaç sahibine hakkını vermekten Yana hükümlerle birlikte israf ederek saçıp savurmaya yani israfa karşı bir tavır vardır.İsraf hakkında Abdullah b. Abbas "mali gerekli yerden Baška yere harcamaktır." Der. Imam Malik'de israfı şöyle tanımlamaktadır. "Mali hak Olan yani doğru Olan bir harcamadan alıp hak olmayan bir harcamaya kaydırmaktır.

İslamda İsraf Haram olduğu gibi onun tam tersi bir yaklaşım Olan cimrilikte yasaklanmıştır.Cenab-I Allah

ولا تجعل يدك مغلولة إلى عنقك ولا تبسطها كل البسط فتقعد ملوما محسورا

"Eli boynuna bağlıymış gibi cimri OLMA! Elini büsbütün açıp israfa da kaçma! "[İsrâ Süresi (17), 29]

أوالذين إذا أنفقوا لم يسرفوا ولم يقتروا وكان بين ذلك قواما

"Onlar verdikleri Zaman israf etmezler; cimrilik de etmezler; ikisi ortası bir yol tutarlar."

Furkan Süresi (25), 67

Diyerek Orta Yolu bulmamızı istemiştir.İslâm tüketim modelinde bes davranış biçimini yasaklanmıştır.Bunları tek tek açıklayalım.

a) Hasislik (cimrilik):. Bu nevusi cimrilik Vücûdu, aklı ve ruhu zayıflatır. İnsanı işinden gücünden ve çeşitli etkinliklerden alıkoyar. Resûlullahın kendisinden Allaha sığındığı pintilik bu nevusi cimriliğe girer.

b.) İsraf, sözlükte sınırı aşmak, doğru yol ve itidalden sapmak anlamlarına gelmektedir. Terim olarak Allaha itaat amacı güdülmeksizin yapılan harcamadan ibarettir.Fıkhı tanımı ise, değersiz amaçlar uğruna bolca harcamada bulunmak yahut Helal olanı yemede veya nafaka olarak kullanmada sınırı aşmaktır.

c.) Tebzir; israfta ileri gitmektir. Haram Olan, isyan ve şehevî nesne ve yollara bol bol imkanı harcamaktır.

d). Teref (nimet içinde azmak, sefahate düşkünlük) ISE, israfta Čok ileri gitmektir. Yani zevk ve sefa alemine bütünüyle dalıp mali bu yolda harcamaktır. Öyleki bu davranışı artık alışkanlık ve Huy halini alır. Bir toplumda sefahatin yaygınlık kazanması ile birlikte yokoluş süreci de onlar için işlemeye başlar.

e.) Mali Yok etmeye gelince: Yukarıda sayılan Dort sik bu kapsama girer.

Islam Dini, gelir-Servet oranı ne olursa olsun meşru yollarla kazanılmış büyük birikim sahiplerine žolča seryetleriyle orantılı Luks, israf, gösterişe dönük bir tüketim modelini reddeder.

Peygamber efendimiz bir Hadis-i Şeriflerinde,

«لا تزول قدما عبد حتى يسأل عن عمره فيم أفناه, وعن علمه فيم فعل فيه, وعن ماله من أين اكتسبه, وفيم أنفقه, وعن جسمه فيم أبلاه".

EBU Berze Nadle İbni Ubeyd el-Eslemî radıyallahu ANH 'den rivayet edildiğine Gore, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

"Hiçbir kul, kıyamet gününde, ömrünü nerede tükettiğinden, ilmiyle ne gibi Isler yaptığından, Malini nereden kazanıp nerede harcadığından, vücudunu nerede yıprattığından sorulmadıkça bulunduğu yerden kıpırdayamaz."

Tirmizî, Kıyamet 1

Açıklamalar

İnsanlar, kıyamet gününde, dünyada yaptıkları ji işten hesaba çekilirler. Burada sayılan bes şey ise, hesap esnasında sorulacak olanların en önemlileridir.Bu bes şey insanın ya hayatta değerlendirdiği bla israf ettiği konulardır. İnsanın hayatı kendisine Allah'ın bir emânetidir; bu emânete hıyanet etmemesi gerekir. Bir insan, hayatını Allah'ın emirleri ve yasakları doğrultusunda geçirirse, emânete hıyanet etmemiş ve ömrü israf etmemiş olur.

Islami anlayışa gore ilim, insana doğruyu ve yanlışı gösterir.İlim sahibi başkalarına örnek oluşunun yanında, insanları bilgilendirme sorumluluğunu da taşır. Herkes, kıyamet gününde, Allah huzurunda, bildiği kadarıyla vazifesini yapıp yapmadığından, ilmini hayatına uygulayıp uygulamadığından hesaba çekilecektir.İlmin israf edilip edilmediğide kıyamette hesap konusudu.

Islam Dini, insanın mal kazanması ve Zengin olmasına Engel olmaz. Tam aksine, çalışıp çabalamayı, elinin emeğiyle geçinmeyi ve başkasına muhtaç duruma düşmemeyi tavsiye Eder. Bütün bu konularda koyduğu tek prensip, Mali ve mülkü Helal yollardan kazanmak, Haram yollara sapmamak ve Malin hakkını verip israf etmemektir. Fakat sadece meşrû yollardan kazanmakla je bitmemekte, kazancın nereye ve nasıl sarfedildiğinin de bilinci içinde olunması gerekmektedir.

İnsana verilen nimetlerin en kıymetlilerinden biri de sağlık ve sıhhattir.Bu nimette israf edilebilmektedir.Çok Kere bir nimeti kaybetmeden onun kıymetini bilemeyiz. Hasta olmadan enkrat sağlığın kıymetini bilemeyişimiz de bunun önemli örneklerinden biridir.

Hadisten Öğrendiklerimiz

1. Kıyamet gününde hesap haktır.Verilen ji türlü nimetin değerlendirilip değerlendirilmediği israf edilip edilmediği hesap gününde sorulacaktır.

2. İnsan bu dünyada yaptığı ji şeyden hesaba çekilecektir.

3. Hayat insan için bir nimet Olup, bunun kıymetini bilmesi gerekir.

4. İnsan faydalı ilimler öğrenmeli ve ilmiyle âmil olmalı, ibadet ve tâatlerinde samimi davranmalıdır.

5. Mal sem Mulk Helal yoldan kazanılmalı ve meşrû şekilde harcanmalıdır.

6. Haramlardan sakınmak suretiyle sağlık ve sıhhatimizi korumak görevimizdir.

Dünyada Meydana Gelen İsraf Hakkında Birkaç Anektot

Birleşmiş Milletler GIDA Örgütü'nün (FAO) sunduğu rapora Gore, dünyada 800 milyon insan ac yaşıyor sem ji 5 yaşından Küçük yaklaşık 6 milyon çocuk, açlık yüzünden hayatını kaybediyor.
Dünyada ji Gün yeteri Kádár su alamamaktan dolayı Doğan hastalıklardan tahminen 25 bin insan ölmektedir. Senelik olarak bu miktar 5 milyona yükselmektedir
Dunya bankasından alınan raporlardan öğrendiğimize Gore, gelişmiş ülkelerin çöplükleri ne atılan yiyecek maddeleri, dünyada açlıktan Olen insanların 15 katını besleyecek miktardadır.
Dakikada 10 Damla su kaçıran musluğun ayda 170-litrski suyu akıtmış olması damlaya damlaya gol olur sözünü ne kadarda doğrulamaktadır.
1983 yılında yapılan hesaplara gore Türkiye'de 30 milyar liralık ekmek israf edilmiştir. Bu miktar ile "30" büyük Fabrika, 8 adet Suat Uğurlu Barajı gibi baraj yapılabilmekte veya Üç bin adet belediye otobüsü alınabilmektedir. Yine aynı yılda İstanbul'da israf edilip çöplüğe atılan bir haftalık ekmek Norveç halkının bir günlük ekmek ihtiyacını karşılayacak miktardadır. İstanbul'da yıllık israf edilen 28.362.960 adet ekmeğin tutarı 1.701.777.600 liraya varmaktadır
TC.Sağlık Bakanlığı, Türkiye 'de yılda üretilen yaklaşık 44 milyar ekmeğin 4 milyarının israf edildiğini bildirdi.