45. Sa Hafta Sohbet Konusu: DOĞRU SÖZLÜLÜK (SIDK)

DOĞRU SÖZLÜLÜK (SIDK)

Değerli dostlar, Mga bu dersimizde bir müslümanın en önemli sıfatlarından biri olan doğruluk hakkında olacaktır.Cenab-i Ala Kuranda doğru insanlarla beraber olmamızı şöyle enretmektedir.

: {يا أيها الذين آمنوا اتقوا الله وكونوا مع الصادقين}.

1. "Ey inananlar! Allah'a karşı saygılı olun ang özü-sözü doğru olanlarla beraber bulunun. Na "Tevbe sûresi (9), 119

Sıdk, sözde ang özde doğruluk demektir. "Doğrularla beraber olmak", Ise netice itibâriyle "doğruya destek vermek" demektir.Başka bir ayettede doğrularla beraber olanların ecirleri hakkında,

{والصادقين والصادقات}.

2. "Doğru sözlü, doğru özlü erkek ang kadınlara Ala, bağışlanma ang büyük ecir hazırlamıştır. Na" Diye buyrulmaktadır. Ahzâb sûresi (33), 35

Âyet, özünde, sözünde işinde doğru ang olmanın iki önemli neticesini açıklamaktadır: Geçmişteki hataların bağışlanması (mağfiret) .. Gelecekte büyük ecir (mükâfat) ... Bu, geçmişi geleceğiyle en ang büyük güvenceye sahip olmak demektir.Öncelikli olarakta Yaratanımıza karşı dürüst olmamız gerektiği hakkında ayette Ise,

: {طاعة وقول معروف فإذا عزم الأمر فلو صدقوا الله لكان خيرا لهم}.

3. "Allah'a karşı dürüst ang samimi davransalardı, elbette kendileri için çok daha iyi olurdu." Muhammed sûresi (47), 21

Dürüstlük özellikle önceden temenni edilen şeylerin bedeline katlanmakla isbat edilebilir. Faydasını da ancak bu bedeli ödemeye hazır olanlar görür.Müslümana özünde, sözünde ang işinde dürüst olmak yaraşır.

Hadisler

«إن الصدق يهدي إلى البر وإن البر يهدي إلى الجنة, وإن الرجل ليصدق حتى يكتب عند الله صديقا, وإن الكذب يهدي إلى الفجور وإن الفجور يهدي إلى النار, وإن الرجل ليكذب حتى يكتب عند الله كذابا»

1. Ng Abdullah İbni Mes'ud RA den rivâyet edildiğine Gore Nebî sav şöyle buyurdu:

"Şüphesiz Ki sözde ang işde doğruluk hayra ang üstün iyiliğe yöneltir. İyilik de cennete iletir. Kişi doğru söyleye söyleye Ala katında sıddîk na (doğrucu) diye kaydedilir. Yalancılık, yoldan çıkmaya (fücûr) sürükler. Fücûr da cehenneme götürür. Kişi yalancılığı meslek edinince Ala katında çok yalancı (kezzâb) diye yazılır "Buhâri, Edeb 69; Muslim, Birr 103-105.

Açıklamalar

Sıdk, sözünde ang işinde dürüst olmaktır Kizb Ise, bunun tam ng aksi davranmaktır Sıddîk, doğruculuğu; kezzâb yalancılığı âdet edinmiş kişi demektir.

Dürüstlük, üstün iyilik demek olan birr'e; birr Ise, cennet'e uzanan bir çizgidir. Sözünde işinde doğru ang olmaya gayret edenler, Nisâ sûresi'nin 69. âyetinde belirtildiği üzere, peygamberlikten sonraki ng en yüksek mertebeye (sıddîkıyet) ereceklerdir. Doğruluğu âdet edinmenin yolunu yüce Ala Tevbe sûresi'nin 119. âyetinde, "ang Ey iman edenler! Allah'a karşı saygılı bulunun ang sâdıklarla beraber olun "fermânıyla göstermektedir.

Hadisten Öğrendiklerimiz

1. Ang kanyang hayrın sebebi olan doğruluk teşvik edilmekte, kanyang sebebi olan kötülüğün yalandan uzak kalınması istenmektedir.

2. Mükâfat ang cezâ, kulun yaptığı iyi ang kötü amellere ng Gore söz konusu olur.

3. Doğrularla beraber olmak insanda "takvâ" duygusunu geliştirir.

«دع ما يريبك إلى ما لا يريبك, فإن الصدق طمأنينة, والكذب ريبة»

. 2 Ebû Muhammed Hasan Ali İbni İbni Ebû Tâlib RA şöyle dedi: ng Ben Resûlullah sav den:

Na "Şüpheliyi bırak, şüphe vermeyene bak. Zira gönül, (sözde ang işde) doğrudan huzur, yalandan kuşku duyar na "buyurduğunu belledim. Tirmizî, Kıyâmet 60

Açıklamalar

. Şüphe veren ile vermeyeni tayin işinde ölçü, müslümanın gönlüdür. Çünkü kalp, doğrudan tatmin, yalandan tedirgin olur. Şüpheli şeyleri terketmek, ang bir çok sıkıntıdan peşinen kurtulmak demektir.Helâl ang haram şuuru, şüphelilere karşı gösterilecek dikkatli tavırlarla canlı tutulabilir. Özellikle haram sınırlarının hızla yok edildiği günümüzde bu konu daha bir nezâket ang ehemmiyet kazanmıştır. Şüphelileri terketmek, müslümanı günah işlemiş olma ihtimalinin kahredici endişesinden kurtaracaktır.

Hadisten Öğrendiklerimiz

1. Şüphelilerden uzak durup helâl olanlara yönelmek gerekir. Harama düşmekten korunmak böylece sağlanmış olur.

2. İnsan na "içine sinmeyen sa" veya "içinin ısınmadığı" konulardan uzak kalmalıdır. Sa Gönül yatkınlığı herkes için özel ölçüdür. "Müftiler fetvâ taludtod de ng sen gönlüne bak!" (Ng Ahmed İbni Hanbel, Müsned IV, 194) hadîs-i şerîfi daima ölçü alınmalıdır.

3. Sa Ala saygısı ile dolu olan müslümanlar, büyük günahlara düşme endişesi ile küçük günahlardan uzak dururlar.

«البيعان بالخيار ما لم يتفرقا, فإن صدقا وبينا بورك لهما في بيعهما, وإن كتما وكذبا محقت بركة بيعهما».

. 3 Ebû Hâlid Hakîm İbni Hizâm RA 'den rivayet edildiğine Gore Resûlullah sav şöyle buyurdu:

"Satıcı ang alıcı (söz kesip ang) pazarlığı bitirdikten ng sonra birbirlerinden ayrılmadıkça alış-verişi bozup bozmamakta serbesttirler. Eger onların kanyang sa biri karşılıklı olarak doğru söyler (mal ng ile paranın durumunu olduğu gibi) açıklar Ise, alış-verişleri bereketli olur. Ng Yok Eger gizler ang yalan beyânda bulunurlarsa, alış-verişlerinin bereketi kalmaz "Buhârî, Büyû '19, 22, 44, 46; Muslim, Büyû'. 47.

Açıklamalar

Alış-verişte malın ang paranın durumunu olduğu gibi söylemek, varsa kusurlarını gizlememek veya yalan beyânda bulunmamak temel ilkedir. Doğru sözlülük, ticârette ang kazançta bereket vesilesidir. Aksi Ise, alış-verişte hayır bereket bırakmaz mo. Doğruluğun ekonomiye bu açıdan etkisi inkâr edilemez.

Hadis, kazanma ang kâr kavramına ahlâkî ang mânevî boyut getirmektedir. Demek Ki kazanma sadece rakamla ifâde edilecek bir konu değildir. Onda bir de "bereket ang hayırlılık yönü" vardır. Bu da dürüstlük ile sağlanabilmektedir. Yalan söyleyerek veya malın ayıbını gizleyerek, daha doğrusu karşısındakini aldatarak para kazanmak mümkün Ise de bu, müslümanca ng bir tavır değildir. Zira Hz. Peygamber bir başka hadîs-i şerîfinde "Bizi aldatan bizden değildir" buyurmuştur (bk. Muslim, Îmân 164). Ng O halde müslümanın gerçek kazancı, bütün muamelelerinde müslümanca ng yani dürüst davranmaktadır. Doğru sözlülük, özellikle kul haklarıyla ilgili konularda çok daha büyük önem arzetmektedir.

Bu açıdan bakıldığı zaman ticârî reklâmların çığırtkanlığa varmaması, yalan ihtivâ etmemesi, malın vasıflarını dosdoğru aksettirmesi gerekmektedir. Aksi halde büyük ölçüde bir aldatma söz konusu olur. Yalana dayalı reklâmlarla elde edilen servetlerin, eninde-sonunda elden çıkacağı, kimseye hayretmeyeceği açıktır. Bu durum, sayısız misalleriyle ortadadır.

"Haksız kazanç", "Kara para" sa gibi kavramlar, müslümanın dürüstlük vasfına terstir. Az ng da kazansa müslümana doğruluk yakışır. Çünkü bereket dürüstlüktedir. Allah'ın bereket verdiği kazanç Ise, asla küçük değildir.

Hadisten Öğrendiklerimiz

1. Alış-verişe konu olan malın ang paranın ayıbını açıklamak gereklidir. Gizlemek haramdır. Kusurun sonradan ortaya ang çıkması pazarlığın feshine sebeptir.

2. Yalan berekete mânidir.

3. Doğru tâcir az kâr etse de kazancının bereketini görür.

Cenab-i ng Ala doğrularla beraber olanlardan eylesin.

Cenab-i ng Ala Peygamberi gibi Emin vasfı ile tanınan bir peygambere yakışan emin bir ümmet olmayı hepimize nasip etsin.

Amin ....

IGMG GT EĞİTİM BAŞKANLIĞI